“Go Global” với International SEO và truyền tải đúng nội dung nhờ Multilingual SEO.
SEO quốc tế nhắm mục tiêu theo quốc gia, còn SEO đa ngôn ngữ nhắm đến người dùng một ngôn ngữ khác ngay tại quốc gia của nội dung gốc. Hai hình thức này có thể triển khai riêng hoặc kết hợp, tùy thị trường doanh nghiệp muốn tiếp cận. Việc phân biệt đúng giúp bạn lựa chọn cách dịch nội dung, cấu trúc URL và khai báo ngôn ngữ phù hợp cho website.
I – SEO quốc tế và SEO đa ngôn ngữ là gì?
SEO quốc tế (International SEO) là hình thức tối ưu website theo quốc gia mục tiêu. Người quản trị sẽ định dạng trang và cấu trúc URL để nội dung được phân phối đến từng quốc gia mà doanh nghiệp muốn tiếp cận.
Trong khi đó, SEO đa ngôn ngữ (Multilingual SEO) tập trung vào ngôn ngữ ngay trong quốc gia của nội dung gốc. Nội dung được dịch sang một ngôn ngữ mới và tiếp tục phân phối tại chính quốc gia đó.
Khi muốn mở rộng thị trường, khá nhiều người cho rằng: “Dịch sang ngôn ngữ của họ là xong.” Tuy nhiên, dịch website sang ngôn ngữ khác chưa chắc đã là làm SEO quốc tế. Ngược lại, đưa website đến một quốc gia mới cũng chưa chắc cần dịch nội dung.
Chẳng hạn, website đang phục vụ người nói tiếng Anh tại Hoa Kỳ, tương ứng với mã en-US. Từ phiên bản này, doanh nghiệp có thể triển khai theo 3 hướng:
- Thêm tiếng Tây Ban Nha tại Mỹ: Nội dung được dịch sang tiếng Tây Ban Nha, sử dụng mã
es-US. Quốc gia mục tiêu vẫn là Hoa Kỳ, chỉ thay đổi ngôn ngữ. Đây là SEO đa ngôn ngữ. - Tiếp cận người nói tiếng Anh tại Canada: Website giữ nguyên ngôn ngữ nhưng được điều chỉnh để hướng đến thị trường Canada, tương ứng với mã
en-CA. Đây là SEO quốc tế. - Tiếp cận người nói tiếng Pháp tại Canada: Website vừa dịch nội dung sang tiếng Pháp, vừa thiết kế URL và các thẻ nhắm mục tiêu cho Canada, sử dụng mã
fr-CA. Trường hợp này kết hợp cả SEO quốc tế và SEO đa ngôn ngữ.
Sự khác biệt nằm ở việc thay đổi quốc gia, ngôn ngữ hoặc đồng thời cả hai. Xác định rõ mục tiêu ngay từ đầu sẽ giúp bạn tránh tình trạng dịch hàng loạt trang nhưng chưa cho Google biết những trang đó dành cho nhóm người dùng nào.
II – Vì sao cùng một ngôn ngữ vẫn cần điều chỉnh theo quốc gia?
Người Mỹ và người Anh cùng sử dụng tiếng Anh nhưng có sự khác biệt về chính tả và cách gọi một số sự vật. Những khác biệt này có thể ảnh hưởng đến cảm nhận của người dùng khi truy cập website.
| Tiếng Anh tại Mỹ | Tiếng Anh tại Anh |
|---|---|
| Color | Colour |
| Theater | Theatre |
| French fries | Chips |
Với một người Anh đang tìm mua sản phẩm địa phương, website sử dụng toàn bộ chính tả và cách diễn đạt của người Mỹ có thể khiến họ cho rằng đây là công ty tại Mỹ. Khi đó, người mua sẽ băn khoăn về khả năng giao hàng từ Mỹ sang Anh, thời gian chờ và chi phí phát sinh.
Chỉ với những nghi ngờ này, quyết định mua hàng đã có thể bị trì hoãn. Google có thể đưa người dùng đến website, nhưng việc họ tiếp tục xem nội dung hay đóng trang còn phụ thuộc vào cảm nhận: “website này có dành cho mình không?”
Bên cạnh đó, người dùng trong cùng một quốc gia cũng có thể muốn đọc bằng những ngôn ngữ khác nhau. Một người Canada hoàn toàn có thể lựa chọn tiếng Pháp thay vì tiếng Anh.
Vì vậy, ngoài ngôn ngữ, website còn cần xác định quốc gia mục tiêu. Việc sử dụng đồng thời mã ngôn ngữ và mã quốc gia giúp phân biệt rõ phiên bản dành cho từng thị trường, đồng thời đi kèm với cách diễn đạt phù hợp với người đọc tại đó.
III – Mã ISO được sử dụng như thế nào?
Mã ISO là các mã chuẩn quốc tế, được sử dụng để cho Google biết một trang hướng đến ngôn ngữ và quốc gia nào. Hai phần được ghép với nhau bằng dấu gạch nối theo cấu trúc [ngôn ngữ]-[quốc gia].
Có 2 loại mã cần phân biệt:
| Loại mã | Quy ước | Ví dụ |
|---|---|---|
| ISO 639-1 – Mã ngôn ngữ | Gồm 2 chữ cái, thường viết thường | en: tiếng Anh; es: tiếng Tây Ban Nha; fr: tiếng Pháp; de: tiếng Đức |
| ISO 3166-1 Alpha 2 – Mã quốc gia | Gồm 2 chữ cái, thường viết hoa | US: Hoa Kỳ; CA: Canada; GB: Vương quốc Anh; DE: Đức |
Khi kết hợp, en-US được dùng cho tiếng Anh tại Mỹ, en-GB cho tiếng Anh tại Anh và fr-CA cho tiếng Pháp tại Canada.
Trong quá trình lập trình hoặc đặt URL, phần mã quốc gia đôi khi được viết thường, chẳng hạn fr-ca. Tuy nhiên, bạn cần sử dụng đúng mã chính thức. Mã tiếng Tây Ban Nha là es, không nên tự thay thành sp.
Bạn không cần ghi nhớ toàn bộ danh sách. Khi cần, có thể tra mã ngôn ngữ và mã quốc gia trên Wikipedia hoặc các nguồn tương tự.
Các mã này được sử dụng trong cấu trúc URL và thẻ hreflang. Đây là hai phần cần thiết lập khi triển khai các phiên bản quốc gia, ngôn ngữ cho website.
IV – Nên chọn cấu trúc URL nào cho website?
Lựa chọn cấu trúc URL có lẽ là quyết định quan trọng nhất khi mở rộng website sang thị trường mới. Có 3 lựa chọn chính gồm ccTLD, subdomain và subdirectory, với cách đặt mã mục tiêu ở những vị trí khác nhau.
Ba cách tổ chức URL cho website quốc tế: tên miền quốc gia, tên miền phụ và thư mục con.
1. ccTLD – Tên miền quốc gia
Với ccTLD, mỗi quốc gia sử dụng một tên miền riêng, chẳng hạn www.example.ca dành cho Canada. Ưu điểm lớn nhất là website độc lập 100% về tên miền và trải nghiệm người dùng. Đây cũng là lựa chọn tạo cảm giác bản địa rõ nhất, giúp người truy cập dễ nhận thấy website dành cho thị trường của mình.
Tuy nhiên, doanh nghiệp gần như phải xây dựng và duy trì một website hoàn toàn mới. Tên miền mới bắt đầu với Domain Authority bằng 0. Có thể hiểu đơn giản đây là “điểm uy tín” mà tên miền tích lũy thông qua các liên kết trỏ về.
Do chưa có liên kết, website cần làm link building lại từ đầu. Với doanh nghiệp nhắm đến hơn 2–3 quốc gia, việc quản lý 6, 7 hoặc cả trăm tên miền riêng biệt sẽ là bài toán khó.
2. Subdomain – Tên miền phụ
Subdomain là tên miền phụ, chẳng hạn fr-ca.example.com. Lựa chọn này tốn ít nguồn lực hơn ccTLD, vẫn tạo cảm giác bản địa và được thừa hưởng một phần uy tín từ tên miền chính. Việc bảo trì cũng tập trung hơn so với quản lý nhiều tên miền độc lập.
Hạn chế của subdomain nằm ở khả năng phân phối uy tín tên miền và link equity, tức giá trị mà liên kết truyền cho trang. Các giá trị này khó phân phối đều hơn so với subdirectory.
Bên cạnh đó, người quản trị cần dành nhiều công sức hơn để thiết lập địa lý, hay geolocate, cho từng subdomain. Đây vẫn là một lựa chọn tốt, nhưng trong phần lớn trường hợp chưa bằng phương án thư mục con.
3. Subdirectory – Thư mục con
Subdirectory đặt các phiên bản quốc gia và ngôn ngữ trong cùng một website, chẳng hạn www.example.com/fr-ca/. Các phiên bản sử dụng chung hosting và CMS, giúp triển khai nhanh nhất, đồng thời hợp nhất sức mạnh tên miền vào một nơi mạnh nhất.
Việc quản trị cũng đơn giản nhất, kể cả khi doanh nghiệp mở rộng sang nhiều quốc gia. Tuy nhiên, cảm giác địa phương có thể kém hơn một chút và website cần được thiết lập địa lý chính xác.
So với việc duy trì nhiều website riêng biệt, phần công sức bổ sung này vẫn đáng giá. Vì vậy, subdirectory được khuyên dùng cho hầu hết doanh nghiệp.
Có thể hình dung ccTLD giống như mở chi nhánh ở một thành phố mới, phải gây dựng lại từ thương hiệu đến khách hàng. Trong khi đó, subdirectory giống như mở thêm một quầy trong cửa hàng sẵn có, được thừa hưởng uy tín của cửa hàng chính.
4. Cấu trúc URL cho nhiều ngôn ngữ trong cùng một quốc gia
Nếu chỉ thêm ngôn ngữ mới tại quốc gia hiện có, ccTLD không còn là lựa chọn khả dụng. Lúc này, doanh nghiệp cần cân nhắc giữa subdomain và subdirectory:
- Subdomain:
es.example.com. - Subdirectory:
www.example.com/es/.
Ưu và nhược điểm của hai cấu trúc vẫn tương tự như trên. Trong trường hợp này, subdirectory tiếp tục là lựa chọn phổ biến nhất.
5. URL chứa tham số
URL chứa tham số, chẳng hạn www.example.com?fr-ca/, là lựa chọn nên tránh. Google không nhận diện cấu trúc này như một cách nhắm mục tiêu theo địa lý hoặc ngôn ngữ.
Nếu chưa xác định được cấu trúc phù hợp, bạn có thể tham khảo cây quyết định về cấu trúc website cho SEO quốc tế của chuyên gia Aleyda Solis.
V – Thẻ hreflang là gì? Những lưu ý khi triển khai
Thẻ hreflang được sử dụng để báo cho Google biết một trang đang nhắm đến ngôn ngữ và quốc gia nào. Nếu URL là địa chỉ của trang, hreflang đóng vai trò như tấm biển cho biết địa chỉ đó dành cho ai. Đây là kỹ thuật cần nắm khi làm SEO quốc tế hoặc SEO đa ngôn ngữ.
Cấu trúc thẻ hreflang như sau:
<link rel="alternate" hreflang="fr-ca" href="https://www.example.com/fr-ca/" />Trong đó, hreflang="fr-ca" thể hiện tiếng Pháp tại Canada. Thuộc tính href chứa URL của trang tương ứng.
Minh họa vị trí mã ngôn ngữ, mã quốc gia và URL trong thẻ hreflang.
Vị trí phổ biến nhất để đặt thẻ là phần <head> của từng trang. Ngoài ra, bạn có thể khai báo qua HTTP header hoặc XML Sitemap. Đặt thẻ trong <head> giúp hạn chế nhầm lẫn nhất cho công cụ tìm kiếm.
Khi triển khai hreflang, cần lưu ý 3 nguyên tắc sau:
1. Khai báo đầy đủ các phiên bản
Mỗi trang cần có danh sách đầy đủ các thẻ hreflang thay thế, bao gồm cả phiên bản của chính trang đó. Trang gốc và mọi bản dịch đều phải khai báo toàn bộ các phiên bản để Google nhận biết được những lựa chọn hiện có.
Dropbox là một ví dụ thực tế về cách đặt danh sách khai báo này trong phần <head>.
2. Canonical tự trỏ về chính trang đó
Thẻ canonical cho công cụ tìm kiếm biết đâu là phiên bản chính của một trang. Với các phiên bản ngôn ngữ, trang tiếng Anh phải có canonical trỏ về chính trang tiếng Anh; trang tiếng Đức phải trỏ về chính trang tiếng Đức.
Cần tránh việc trang bản dịch trỏ canonical về trang tiếng Anh gốc, vì cách khai báo này sẽ vô hiệu hóa hreflang. Khi website nhắm đến nhiều quốc gia, phần canonical khá dễ nhầm lẫn nên cần được kiểm tra kỹ.
3. Sử dụng URL tuyệt đối
URL trong khai báo cần được viết đầy đủ, chẳng hạn https://www.example.com/fr-ca/demo. Không sử dụng URL tương đối như /fr-ca/demo.
VI – Vì sao không nên tự động chuyển hướng theo IP?
Không nên tự động chuyển người dùng sang một phiên bản website dựa trên IP hoặc cài đặt trình duyệt. Cách làm này có thể khiến người dùng không tìm được phiên bản cần thiết, đồng thời gây khó khăn cho công cụ tìm kiếm khi truy cập các phiên bản còn lại.
Chẳng hạn, bạn đang du lịch tại Thái Lan và cần rút tiền để mua vé xe buýt ra sân bay. Khi đăng nhập ứng dụng ngân hàng trên điện thoại, toàn bộ màn hình lại hiển thị bằng tiếng Thái. Do không đọc được nội dung, bạn không tìm thấy thông tin cần thiết để truy cập số tiền của mình.
Hệ thống có thể đã suy đoán rằng: “Người này đang ở Thái Lan, vậy chắc họ nói tiếng Thái.” Tuy nhiên, vị trí truy cập không phải lúc nào cũng phản ánh ngôn ngữ người dùng muốn đọc.
Việc tự động chuyển hướng có thể gây ra 2 vấn đề:
- Ảnh hưởng đến người dùng: Người truy cập có thể bị đưa đến phiên bản không phù hợp và không tìm được nội dung mình cần.
- Ảnh hưởng đến công cụ tìm kiếm: Googlebot thường truy cập từ IP Mỹ. Việc chuyển hướng theo IP có thể khiến công cụ tìm kiếm không xem được các phiên bản khác.
Thay vào đó, website nên có liên kết dẫn đến các phiên bản ngôn ngữ khác của trang và cho phép người dùng tự lựa chọn. Hai cách bố trí có thể tham khảo gồm:
- Wise: Đặt biểu tượng chọn ngôn ngữ trên thanh điều hướng phía trên. Khi bấm vào, người dùng thấy menu thả xuống để chọn ngôn ngữ và vị trí.
- Shopify: Đặt bộ chọn tại chân trang, cho phép người dùng cuộn xuống và thay đổi thiết lập.
Ví dụ bộ chọn ngôn ngữ của Wise được đặt trên thanh điều hướng phía trên.
Bộ chọn có thể nằm ở header hoặc footer. Điều cần đảm bảo là người dùng chủ động quyết định phiên bản phù hợp, thay vì website tự suy đoán nhu cầu từ vị trí truy cập.
VII – Nên dịch website bằng AI hay người bản địa?
Bản dịch cần truyền đạt đúng nghĩa và tạo được sự tin tưởng với người đọc. Nếu nội dung có nhiều sai sót, người dùng có thể nghi ngờ chất lượng website và nhiều khả năng sẽ không mua hàng.
Có 4 phương án dịch website, với sự khác biệt về chi phí, tốc độ và độ chính xác:
1. Sử dụng công cụ AI
Công cụ AI có chi phí rẻ nhất và tốc độ nhanh nhất, nhưng cũng dễ sai sót nhất. Một số ví dụ gồm Rev, Localize, Weglot và Google Cloud Translation API.
Hướng này nên được xem là giải pháp cuối cùng khi không có ngân sách hoặc cần dịch số lượng trang rất lớn trong thời gian ngắn. Việc sử dụng bản dịch nhiều lỗi có thể làm mất niềm tin của người truy cập và ảnh hưởng đến quyết định mua hàng.
2. Thuê chuyên gia bản địa
Chuyên gia bản địa, làm việc dưới hình thức freelancer, mang lại chất lượng và độ chính xác cao nhất. Đổi lại, chi phí cao hơn và tốc độ thực hiện chậm hơn.
Bạn có thể tìm người dịch trên Upwork, Fiverr, Freelancer, Toptal hoặc trực tiếp tìm người bản xứ. Đây là lựa chọn lý tưởng cho website quy mô nhỏ và vừa, hoặc khi doanh nghiệp đủ nguồn lực để dịch toàn bộ bằng người.
3. Sử dụng agency dịch thuật
Agency cung cấp dịch vụ dịch thuật trọn gói, hay managed services, với chất lượng rất cao. MotionPoint là một ví dụ cho hình thức này.
Chi phí agency thuộc nhóm đắt nhất, còn tốc độ thực hiện ở mức vừa phải. Phương án này phù hợp với các dự án có quy mô từ vừa trở lên.
4. Kết hợp AI và biên tập viên bản địa
Phương án hybrid sử dụng AI để dịch thô, sau đó người bản địa rà soát và chỉnh sửa nội dung. Cách làm này có tốc độ vừa phải, chi phí hợp lý và độ chính xác tốt.
Với hầu hết dự án, hybrid là lựa chọn cân bằng nhất giữa các yếu tố trên.
Các tên công cụ và đơn vị được nêu chỉ nhằm minh họa cho từng phương án, không phải khuyến nghị lựa chọn một nền tảng cụ thể.
VIII – Những lưu ý khi triển khai SEO quốc tế và SEO đa ngôn ngữ
Triển khai SEO quốc tế và SEO đa ngôn ngữ cần xác định rõ website phục vụ ai, các phiên bản được đặt ở đâu và người dùng có cảm thấy nội dung phù hợp với mình hay không. Dịch thuật là một phần trong quá trình này.
Trước khi mở rộng website, bạn cần kiểm tra các nội dung sau:
- Xác định mục tiêu: Website đang nhắm đến một quốc gia mới, một ngôn ngữ mới hay đồng thời cả hai.
- Sử dụng đúng mã ISO: Mã ngôn ngữ và mã quốc gia đều gồm 2 chữ cái, được ghép theo dạng
en-US,fr-CA. - Lựa chọn cấu trúc URL: Subdirectory được khuyên dùng cho hầu hết doanh nghiệp. ccTLD và subdomain có ưu điểm riêng nhưng cần nhiều nguồn lực hơn. Tránh sử dụng URL chứa tham số.
- Kiểm tra hreflang: Khai báo đầy đủ các phiên bản, sử dụng canonical tự trỏ về chính trang và URL tuyệt đối.
- Cho phép người dùng tự lựa chọn: Bổ sung bộ chọn ngôn ngữ, vị trí thay vì tự động chuyển hướng theo IP.
- Chọn phương án dịch phù hợp ngân sách: Hybrid là lựa chọn cân bằng cho hầu hết dự án.
Quy mô website, ngân sách và số thị trường mục tiêu sẽ quyết định phương án triển khai. Không có một công thức phù hợp với mọi website.
Trước khi mở rộng, bạn nên xem lại website từ góc nhìn của người dùng tại thị trường mới. Nội dung cần sử dụng đúng ngôn ngữ, có cách diễn đạt phù hợp với thị trường và giúp họ dễ dàng lựa chọn phiên bản mình cần.