Nội dung do AI tạo ra có thể được tận dụng một cách an toàn, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu bị sử dụng theo kiểu spam.
Chỉ trong vài phút, AI đã viết xong cho bạn một bài 1.500 chữ. Bài có đầy đủ heading, từ khóa được “rải” đều, câu văn đọc cũng khá trôi chảy. Tuy nhiên đến lúc chuẩn bị bấm xuất bản, bạn lại chần chừ vì sợ website bị Google phạt.
Nỗi lo này từng xuất hiện trong cộng đồng SEO, đặc biệt khi Google nhắc đến nội dung “được viết bởi con người, cho con người”. Vậy Google thực sự nhìn nhận content AI thế nào, và chúng ta có thể tận dụng công cụ này ở những phần nào của quy trình làm nội dung?
AI có thể giúp bạn bắt đầu bài viết nhanh hơn, nhưng bản nháp vẫn cần được xem xét trước khi xuất bản.
Vì sao nhiều người từng nghĩ Google “cấm” AI?
HCU (Helpful Content Update – Cập nhật Nội dung Hữu ích) là đợt cập nhật được Google triển khai từ năm 2022. Mục tiêu của nó là giúp người dùng tìm thấy nhiều nội dung nguyên bản, hữu ích hơn, thay vì những bài được tạo ra chủ yếu để kiếm lượt truy cập từ công cụ tìm kiếm.
Ngày 18/08/2022, Google Search Central thông báo trên X (Twitter) rằng bản cập nhật sẽ được tung ra vào tuần tiếp theo. Trong đó, cụm từ “được viết bởi con người, cho con người” (written by people, for people) khiến nhiều người trong cộng đồng SEO cho rằng nội dung AI sẽ bị đối xử tiêu cực.
Bản hướng dẫn cuối tháng 8/2022 vẫn nhắc đến nội dung “do con người viết” (written by people). Tuy nhiên đến bản hướng dẫn tháng 9/2023, cụm này được thay bằng nội dung “được tạo ra vì con người” (created for people).
Helpful Content Update hướng tới việc giúp người dùng tìm thấy nội dung nguyên bản và hữu ích hơn.
Có thể hiểu rằng, trọng tâm nằm ở việc nội dung được tạo ra vì ai, thay vì ai tạo ra nó. Vì vậy, tại thời điểm các hướng dẫn này được công bố, Google chấp nhận nội dung AI miễn là nó có chất lượng và phục vụ người đọc.
Google đánh giá nội dung AI như thế nào?
Theo bài hướng dẫn về AI và content đăng trên Google Search Central Blog tháng 2/2023, hệ thống xếp hạng của Google hướng tới việc thưởng cho nội dung nguyên bản, chất lượng cao và thể hiện được E-E-A-T, bất kể phương thức tạo ra nội dung. Nói cách khác, điều được xem xét là chất lượng bài viết sau cùng.
E-E-A-T gồm 4 phẩm chất: trải nghiệm (Experience), chuyên môn (Expertise), tính thẩm quyền (Authoritativeness) và độ tin cậy (Trustworthiness). Đây cũng là những điều bạn cần nhìn lại trong bản nháp AI: bài đã có trải nghiệm và chuyên môn thật của bạn, hay mới chỉ có những câu văn trơn tru?
E-E-A-T giúp bạn nhìn lại những phẩm chất của nội dung ngoài sự trôi chảy của câu chữ.
Như vậy, việc dùng AI trong quy trình làm nội dung tự nó không phải lý do khiến website bị đánh giá thấp. Công cụ này có thể giúp bạn viết bài đủ sức vượt đối thủ, nhưng kết quả còn phụ thuộc vào cách sử dụng. AI không mặc nhiên gây hại cho website, cũng không đảm bảo cứ dùng là bài sẽ lên hạng.
Khi số lượng bài không còn là lợi thế
Điểm xuất phát của một chương trình content là hiểu vì sao chất lượng quan trọng. Nếu muốn có mặt trong top 3 kết quả tìm kiếm, bạn cần tạo ra nội dung xứng đáng với vị trí đó. Một bài làm cẩu thả bằng ChatGPT, không được đầu tư công sức, khó có cơ hội xếp hạng cao, đặc biệt với những từ khóa cạnh tranh.
Theo dữ liệu tỷ lệ nhấp (CTR) của Backlinko, kết quả ở vị trí #1 có CTR tự nhiên cao nhất, và 3 vị trí đầu chiếm phần lớn lượt nhấp. Đây là lý do chất lượng nội dung đáng được đầu tư khi bạn muốn tiếp cận người đọc qua tìm kiếm.
Tỷ lệ nhấp khác nhau rõ rệt giữa các vị trí trong kết quả tìm kiếm.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp lại chạy đua sản xuất càng nhiều bài càng tốt. AI khiến việc này dễ dàng hơn, nhưng cũng khiến số lượng khó còn là điểm khác biệt. Vì vậy, thay vì chỉ tìm cách làm nhiều nội dung nhất, điều cần tập trung là nâng chuẩn để làm nội dung tốt nhất.
Bài học từ vụ “SEO heist”
Một case study có tác giả được ẩn danh từng được chia sẻ rộng rãi trong cộng đồng SEO. Trong bài đăng trên X ngày 24/11/2023, người đăng tuyên bố đã “lấy” 3,6 triệu lượt truy cập từ đối thủ, riêng tháng 10 đạt 489.509 lượt. Bài đăng thu hút 7,7 triệu lượt xem.
Phương pháp được chia sẻ là tự động hóa 100% bằng AI để tạo bài hàng loạt, không chỉnh sửa thủ công. Tuy nhiên theo những ghi nhận sau đó, website tụt mạnh chỉ vài tuần sau khi case study được công bố. Traffic và thứ hạng từ khóa về gần mốc 0 trong khoảng tháng 1 đến tháng 4/2024, với nguyên nhân được cho là toàn bộ nội dung bị đánh giá không hữu ích.
Traffic trong case study “SEO heist” đã giảm sau giai đoạn tăng trưởng.
Đây chỉ là một trường hợp đơn lẻ, nên không thể kết luận mọi website dùng AI hàng loạt đều sẽ chịu chung kết quả. Dù vậy, nó đặt ra một điều cần cân nhắc: những bài AI đang được tạo ra có thể trụ qua các đợt cập nhật thuật toán về sau hay không?
Nếu nói đùa về một “công thức” làm traffic “bay màu”, bạn có thể hình dung các bước sau:
- Loại bỏ người viết: Giao 100% nội dung website cho AI.
- Sản xuất hàng loạt: Đăng càng nhiều bài AI càng tốt.
- Bỏ qua biên tập: Đưa bài thẳng từ công cụ lên website, không đọc lại.
- Nhồi nhét từ khóa: Cố đưa càng nhiều từ khóa vào bài càng tốt.
- Tự động hóa toàn bộ: Để công cụ tự xuất bản, còn bạn chỉ ngồi chờ kết quả.
Điểm chung của những cách làm này là nội dung được dùng để lấp đầy website và đáp ứng từ khóa. Việc giúp người đọc lại không phải mục đích chính.
5 cách dùng AI cho content SEO an toàn hơn
“An toàn” ở đây có nghĩa là giảm rủi ro, không phải đảm bảo website sẽ không gặp vấn đề. Bạn có thể tham khảo những cách sau để đưa AI vào quy trình làm nội dung.
AI có thể tham gia ở nhiều khâu, từ chuẩn bị nội dung đến hỗ trợ chỉnh sửa bài viết.
Bắt đầu từ những phần ít rủi ro
Thay vì giao toàn bộ website cho AI, bạn có thể bắt đầu ở những khu vực có rủi ro thấp hơn, nơi nội dung AI ít làm tổn hại uy tín của bạn với công cụ tìm kiếm:
- Meta title và meta description: Tiêu đề và đoạn mô tả hiển thị trên kết quả tìm kiếm.
- Disclaimer: Lời miễn trừ trách nhiệm.
- Chat messenger: Các khung chat trên website.
- Trang gắn noindex: Những trang bạn chủ động báo Google không đưa vào chỉ mục.
Tiêu đề và đoạn mô tả trên kết quả tìm kiếm là một trong những phần bạn có thể nhờ AI hỗ trợ.
Dùng AI dựng dàn ý, để người viết triển khai
Content brief là dàn ý cho biết bài viết cần có những phần nào. Bạn có thể nhờ AI dựng khung này, sau đó để copywriter chuyên nghiệp viết nội dung cho từng phần. Với cách làm này, phần lớn bài viết vẫn do con người tạo ra.
Dàn ý từ AI có thể làm khung để người viết triển khai nội dung cho từng phần.
Biên tập bản nháp trước khi đăng
AI có thể viết toàn bộ bản nháp, nhưng bài cần đi qua quy trình biên tập thủ công trước khi xuất bản. Một việc cần làm là kiểm tra lỗi “ảo giác” (hallucination) – tình trạng AI đưa ra thông tin không đúng sự thật.
Bên cạnh việc rà soát ảo giác và thông tin sai lệch, biên tập viên cũng cần chỉnh cách diễn đạt để bài dễ đọc với người dùng web. Vì vậy, bản nháp AI nên được xem là điểm bắt đầu của quá trình làm bài, chưa phải sản phẩm sẵn sàng để đăng.
Đọc lại, kiểm chứng thông tin và chỉnh cách diễn đạt là những việc cần làm với bản nháp AI.
Nhờ AI hỗ trợ nghiên cứu và gỡ bí ý tưởng
Khi đang viết mà cần thêm thông tin, hoặc chưa biết kết bài thế nào, bạn có thể hỏi AI để lấy gợi ý. Công cụ này có thể hỗ trợ bạn tiếp tục triển khai bài, nhưng thông tin nó đưa ra vẫn cần được kiểm chứng, tương tự như khi biên tập bản nháp.
Gợi ý nghiên cứu từ AI vẫn cần được kiểm chứng trước khi đưa vào bài.
Tìm ý tưởng từ khóa ngoài khâu viết
AI đôi khi giúp bạn tìm được ý tưởng từ khóa hoặc nhóm chủ đề đáng cân nhắc. Sau bước gợi ý này, bạn cần đào sâu thêm bằng những công cụ chuyên dụng như Ahrefs hay Semrush.
Công cụ nghiên cứu từ khóa giúp bạn đào sâu những ý tưởng ban đầu.
Có những công cụ AI nào để tham khảo?
Các công cụ AI trong SEO có thể chia thành 2 nhóm. Với khâu viết nội dung, một số cái tên được cộng đồng SEO sử dụng gồm ChatGPT, Frase, Jasper, Copy.ai và Surfer.
Nhóm còn lại hỗ trợ quy trình SEO, không nhất thiết để AI viết thay bạn. Những công cụ thuộc nhóm này gồm Semrush, Clearscope, Keyword Insights, MarketMuse và Thruuu.
Một ví dụ về giao diện công cụ Semrush hỗ trợ quy trình làm SEO.
Đây là danh sách tham khảo, không phải lời khuyến nghị cho một công cụ cụ thể. Bạn cần tự thử và đánh giá mức độ phù hợp của từng công cụ với quy trình mình đang làm.
Cần kiểm tra gì trước khi bấm Đăng?
Google gợi ý khung đánh giá Who – How – Why, tương ứng với ai tạo nội dung, tạo bằng cách nào và vì sao tạo ra nó. Khung này áp dụng cho cả nội dung có dùng AI lẫn không. Bạn có thể dùng nó để nhìn lại bài viết qua 3 câu hỏi:
- Who (Ai): Ai viết và chịu trách nhiệm về bài này? Người đó có chuyên môn hoặc trải nghiệm thật về chủ đề không?
- How (Như thế nào): AI đảm nhận phần nào, con người rà soát và chỉnh sửa phần nào?
- Why (Vì sao): Bài được tạo ra để giúp người đọc, hay chủ yếu để kiếm traffic?
Who – How – Why giúp bạn kiểm tra lại người chịu trách nhiệm, quy trình và mục đích của bài viết.
Google mô tả hệ thống xếp hạng của mình được thiết kế để ưu tiên thông tin hữu ích, đáng tin cậy, được tạo ra chủ yếu vì lợi ích của con người thay vì để leo hạng. Vì vậy, mục tiêu vẫn là làm nội dung giúp được người đọc, thay vì chỉ đưa thật nhiều chữ lên trang. AI có thể rút ngắn thời gian viết, nhưng việc bài có đáng đọc hay không vẫn cần con người chịu trách nhiệm.
Những nhận định trên dựa vào hướng dẫn công khai của Google tại thời điểm các tài liệu được công bố. Thuật toán có thể thay đổi và không có công thức nào đảm bảo tuyệt đối. Bạn nên đối chiếu lại với Google Search Central trước khi áp dụng cho website của mình.